Skuteczny psycholog
Small pomoc dla doroslych

Najczęściej zadawane pytania na temat spotkań z psychologiem

W sytuacjach kryzysowych, trudnych zmianach lub podczas nagromadzenia się wydarzeń życiowych czasem trudno poradzić sobie samemu. Spotkanie z psychologiem pomoże w analizie problemu i w znalezieniu skutecznych metod rozwiązania go. Dalszym etapem jest realizacja założonych celów przy wsparciu psychologa.

Różne problemy wymagają różnych środków i metod, dlatego też pojęcie „pomoc psychologiczna” jest bardzo szerokie. Zawierają się w nim konsultacje psychologiczne jak i długotrwała praca nad problemem, czyli terapia (oba pojęcia opisane są szerzej na stronie głównej).

Aby szerzej objaśnić, czym jest i czym nie jest pomoc psychologiczna poniżej odpowiemy na najczęściej zadawane pytania klientów.


1. Z jakimi problemami mogę przyjść do psychologa?
Z każdym problemem. Wizyty u psychologa to wyraz troski o siebie i własne zdrowie. Mogą one służyć rozwojowi osobistemu, poznaniu samego siebie, efektywnemu podejmowaniu codziennych decyzji i rozwiązywaniu problemów, ale również pokonywaniu kryzysów czy poradzeniu sobie ze złożonymi problemami psychicznymi.

2. Co wskazuje, że powinnam/powinienem przyjść do psychologa?
Tak jak wspomniałam w odpowiedzi na pierwsze pytanie, powodów wizyt u psychologa może być wiele. Jednak pamiętać należy, że są okoliczności, gdy spotkanie z psychologiem jest zdecydowanie wskazane. Są to sytuacje, kiedy znacznie i/lub długotrwale pogorszyło się nasze samopoczucie, czujemy się przytłoczeni jakimś problemem, nie widzimy wyjścia z sytuacji w jakiej się znajdujemy, nie jesteśmy w stanie lub nie chcemy dalej funkcjonować w dotychczasowy sposób. Każdy z nas doświadcza w życiu kryzysowych, trudnych sytuacji. Bardzo ważne jest, aby w takich okolicznościach zgłosić się po pomoc i nie zostawać sam na sam z problemem.

3. Czym różni się rozmowa z psychologiem od rozmowy o problemie z kimś bliskim?
Spotkania z psychologiem różnią się od wsparcia, jakiego może udzielić ktoś z rodziny lub przyjaciół. Bliskim trudno jest obiektywnie ocenić sytuację, ponieważ są z nami emocjonalnie związani. Często w ramach pocieszenia bliscy starają się mówić rzeczy, które chcemy usłyszeć a nie takie, które faktycznie pomogą. Mają też na ogół podobny do naszego tok myślenia, co utrudnia spojrzenie na problem z innej perspektywy. Psycholog ma za zadanie wyłuskać informacje pozwalające sprecyzować problem i jego przyczyny. Korzystając ze swojej wiedzy i doświadczenia stara się dobrać odpowiednią strategię działania, która nie zawsze jest łatwa i na ogół wymaga sporej pracy ze strony klienta, ale jest też skuteczniejsza. Psycholog posiada też sprawdzone narzędzia pozwalające na ocenę problemu a następnie rozwiązanie go.

4. Czy psycholog może mi pomóc w sprawach zawodowych?
Tak, może. Praca pochłania bardzo dużą część życia dorosłej osoby, budzi najróżniejsze emocje, zmusza do nawiązywania relacji z innymi, mobilizuje do podejmowania różnych zadań. To, jakimi jesteśmy ludźmi i jak funkcjonujemy wykonując swoją pracę, ma decydujący wpływ na całe życie. Psycholog może pomóc np. w kwestiach związanych z motywacją, nawiązywaniem relacji z współpracownikami, radzeniem sobie ze stresem, zarządzaniem czasem i zasobami ludzkimi oraz wieloma innymi. Nowo zdobyte umiejętności i zrozumienie mechanizmów, jakimi się posługujemy,  może przełożyć się na wymierne korzyści w pracy.

5. W jaki sposób psycholog mi pomoże?
Dobór metod i narzędzi pracy zależy od problemu i od konkretnego pacjenta. Generalnie ujmując psycholog ma za zadanie pomóc klientowi sprecyzować cel a następnie prowadzić i wspierać w jego realizacji, korzystając z konkretnych narzędzi psychologicznych. Fundamentem pracy jest rozmowa, podczas której klient staje się bardziej świadomy samego siebie i otoczenia. Dodatkowo dużą rolę odgrywają określona zadania, które pozwolą klientowi przećwiczyć omówioną wcześniej teorię w praktyce.

6. Jakie są dowody na to, że psychoterapia w ogóle pomaga?
Psychologia jest dziedziną nauki opartą na badaniach naukowych, a skuteczność psychoterapii jest obecnie dokładnie oceniana i poddawana weryfikacji. Ponadto jest ona, coraz częściej traktowana jak każda inna usługa, która ma przynieść wymierny wynik. W przypadku psychoterapii poznawczo- behawioralnej (kładącej szczególny nacisk na systematyczne weryfikowanie postępów i skuteczności technik terapeutycznych podczas całego procesu terapii) badania wyraźnie pokazują jej skuteczność w leczeniu: zaburzeń nastroju (np. depresja), zaburzeń lękowych, zaburzeń odżywiania, zaburzeń snu, zaburzeń związanych z nadużywaniem substancji psychoaktywnych, patologicznego hazardu, zaburzeń seksualnych, schizofrenii, złości, konfliktów małżeńskich i innych.

7. Jak długo trwa terapia? Słyszałem/am, że jak się już raz zacznie chodzić do terapeuty to nie można przestać.
Etapy i czas trwania terapii są określane na jej początku. Ilość spotkań jest oczywiście zależna  danego przypadku a czasem również od okoliczności pojawiających się w jej trakcie. Zależy też w pewien sposób od oczekiwań i podejścia klienta. Osobiście wychodzę z założenia, że pomoc psychologa ma na celu takie przygotowanie klienta do funkcjonowania w pożądany przez niego sposób, aby psycholog nie był mu już potrzebny. Zdobyta podczas terapii wiedza ma służyć klientowi nie tylko w czasie terapii, ale i długo po jej zakończeniu. Pracujemy nad osiągnięciem konkretnego celu i po jego osiągnięciu moja rola jest zakończona, chyba, że klient chce pracować nad nowym zagadnieniem, lub czuje potrzebę dalszego wsparcia.

8. Czy terapię planuje się w jakichś etapach? Skąd mam wiedzieć, że zbliżam się do zakończenia, czy może stoję w miejscu z moim problemem?
Podczas pracy terapeutycznej opieram się w znacznej mierze na planie postępowania psychoterapii poznawczo-behawioralnej:

I etap: diagnoza, ocena problemu, badanie stanu obecnego, konceptualizacja problemu, określenie celów terapii

II etap: określenie czasu potrzebnego do realizacji każdego z celów, zaplanowanie technik pracy, interwencyjne nastawienie na realizację celów, wyeliminowanie problemów kluczowych, ocena zastosowanych technik

III etap: zapobieganie nawrotom, ocena skuteczności terapii, zakończenie terapii

Dla osiągnięcia satysfakcjonujących rezultatów bardzo istotne jest systematyczne ewaluowanie postępów, toteż są one na bieżąco omawiane podczas spotkań.

9. Czego mogę się spodziewać po pierwszej wizycie?
Pierwsza wizyta poświęcona jest na wstępne omówienie przyczyny spotkania oraz oswojenie się klienta z nową sytuacją, jaką jest spotkanie z psychologiem (o ile klient wcześnie nie korzystał z takiej pomocy). Najprawdopodobniej będę pytała o to, co sprowadza daną osobę do psychologa, czy i z jakiej pomocy (w tym psychoterapeutycznej) korzystała wczesnej, co takiego wydarzyło się, że właśnie teraz (a nie np. wcześniej) postanowiła przyjść do psychologa. Pytam o szczegóły w takim stopniu by mieć wstępny obraz tego, nad czym będziemy pracować. Jednocześnie gospodarując czasem tak, by pozostawić część pierwszej wizyty na pytania klienta (zwłaszcza, jeżeli jest to jego pierwszy kontakt z psychologiem)

10. Czym się różni psycholog od psychiatry? Czy wystarczy tylko jeden z nich?
Najprostsze rozgraniczenie polega na tym, że psychiatra, jako absolwent medycyny może przepisywać leki a psycholog nie. Jest to fakt, ale jednocześnie bardzo duże uproszczenie. Psycholog, to osoba, która ukończyła 5-letnie studia na kierunku psychologia dające mu uprawnienia m.in. do wykonywania diagnozy psychologicznej, opiniowania oraz na udzielania pomocy psychologicznej. Psychiatra, to lekarz medycyny, który dodatkowo ukończył specjalizację z zakresu psychiatrii. Może on przeprowadzać badania medyczne, dawać porady lekarskie i przepisywać leki. Oba kierunki studiów umożliwiają prowadzenie terapii.

Częścią wspólną dla obu specjalistów jest duża wiedza na temat psychiki ludzkiej, sposobów zachowania, zaburzeń psychicznych i ich podłoża. Rożni ich natomiast to, że psychiatra posiada bardziej rozbudowaną wiedzę medyczną pozwalającą na wykrycie innych niż psychiczne przyczyn problemu (np. związanych z hormonalnymi). Psycholog natomiast, ma większą wiedzę na temat różnych metod oddziaływania na pacjenta i stosuje całą gamę form pomocy psychologicznej bez konieczności stosowania leków.

To czy wystarczy jeden z nich i do którego się udać zależy od problemu, z jakim się zmagamy i od oczekiwań. W niektórych przypadkach najskuteczniejsza jest pomoc obu (np. schizofrenia). Kiedy zależy nam na uniknięciu przyjmowania leków, polecam raczej wizytę u psychologa.